Mosor

Mosor

Silny skarb krasu nieopodal Splitu

Tak samo jak inne góry w Górach Dynarskich, Mosor rozciąga się w kierunku północny zachód – południowy wschód, wzdłuż wybrzeża Adriatyku i dzięki swojej wysokości oferuje wyjątkowe widoki na otwarte morze i wyspy. Wysokie szczyty Mosoru nie mają pionowych skał jak liczne szczyty alpejskie ani bogatych lasów jak góry w kontynentalnej części, ale mają wszystko to, co potrzebne jest by zachwycić po raz pierwszy każdego miłośnika gór i by później przyciągać go do siebie ciągle na nowo.

Poljica s Mosora
Alan Čaplar

Mosor jest wysoką górą krasową, która dominuje w przestrzeni między Splitem i Omišem. Od Kozjaka oddziela ją głębokie gardło Klisu, a na południowym wschodzie rozciąga się do rzeki Cetiny. Najwyższy szczyt Veliki Kabal ma wysokość 1339 metrów, a całkowita długość góry to 25 km. Główną część stanowi wyraźny skalisty grzbiet z białego, nagiego kamienia wapiennego, z którego w obydwu kierunkach opadają skaliste zbocza. Północne zbocze wyróżniają liczne skarpy, głębokie rozpadliny i jamy krasowe, szczególnie wokół szczytu Jakubovac, a południowe zbocze cechują wgłębienia tarasowe. Zachodnia część Mosoru stanowi część grzbietu, który rozciąga się od Klisu do przełęczy Ljubljanskiej, a najwyższe szczyty w tej części to Debelo brdo, Plišivac i Kunjevod. Środkowa, najwyższa i najczęściej odwiedzana część Mosoru to teren wokół wysuniętego grzbietu, na którym są szczyty Ljubljan i Veliki Kabal. Wschodni Mosor rozciąga się od przełęczy Lišnica kame aż do rzeki Cetiny, a na nim znajdują się szczyty Botajna, Sveti Jure (Kozik) i Lišnica.

Mosor
Alan Čaplar

Mosor od dawien dawna przyciąga uwagę turystów, alpinistów i speleologów. Podczas pogodnych dni ze szczytów Mosoru rozciągają się imponujące widoki na wszystkie strony, jednak najlepiej obserwować rozpoznawalne obrysy Splitu. Dzięki bogatej sieci oznaczonych szlaków można zorganizować różne wycieczki, od łatwych na pół dnia, po bardziej wymagające kilkudniowe. Główne drogi prowadzące na szczyty Mosoru zaczynają się w miejscowości Sitno Gornje, do którego dojeżdża autobus ze Splitu. Do schroniska Umberto Girometta można dojść w mniej niż godzinę, a stąd drogowskazy prowadzą nas dalej do atrakcyjnych szczytów i innych celów.

 

Na północnej stronie góry, koło Dugopolja, znajduje się najciekawszy fenomen krasowy Mosoru – jaskinie Vranjača. Składa się z dwóch sal. Pierwsza sala była znana już w XIX wieku i nie ma w niej stalaktytów ani stalagmitów, a drugą salę odkrył w 1903 roku właściciel działki Stipe Punda. Druga sala zachwyca bogactwem stalaktytów i stalagmitów w różnych kształtach i kolorach. Całkowita długość korytarzy wynosi około 360 metrów.

Mosor
Alan Čaplar

Należy liczyć się z tym, że krasowa konstrukcja i narażenie na działanie słońca i upału sprawiają, że wspinaczki są trudne, a wejścia należy planować w godzinach porannych by unikać długotrwałej wędrówki, szczególnie w okolicach południa i we wczesnych godzinach popołudniowych. Ze względu na budowę krasową cały Mosor jest suchy, poza rzadkimi terenami wokół osamotnionych źródeł i zbiorniczków wody, dlatego należy ze sobą zabrać zapas napojów. Dobrze przygotowane zwiedzanie Mosoru to wrażenia z widoku niesamowitego połączenie gór i morza, to coś co koniecznie trzeba zobaczyć.