Północny Velebit

Północny Velebit

Od Zavižana po szlaku Premužićeva staza do Rožanskich kuków

Różnorodność form krasowych, świata zwierząt i krajobrazu na niewielkiej przestrzeni to szczyty Północnego Velebitu, które są jedną z najbardziej atrakcyjnych oaz górskich w chorwackich Górach Dynarskich. Północny Velebit jest najmłodszym chorwackim parkiem narodowym, a w nim istnieją aż cztery miejsca pod szczególną ochroną – ścisły rezerwat Hajdučki i Rožanski kukovi, rezerwat botaniczny Visibaba, miejsce znalezisk chorwackiej Siberii–roślinnego gatunku endemicznego oraz Velebistski ogród botaniczny.

Velebitski botanički vrt
Alan Čaplar

W celu zachowania i badania świata roślinnego, w bezpośrednim pobliżu Zavižanu urządzono z inicjatywy dr. Frana Kušana Velebitski ogród botaniczny. Znajduje się na wysokości 1480 metrów nad poziomem morza, a w jego centralnej części znajduje się Balinovačka ponikva wokół, której prowadzi kamienny szlak o długości 600 metrów. Rośnie tutaj około 500 gatunków roślin, w śród których są też gatunki autochtoniczne oraz inne przywiezione z pozostałych części Velebitu. Wśród nich są także liczne, rzadkie gatunki velebitskie.


Pobyt w Północnym Velebicie nie jest możliwy bez wejścia na któryś z ważnych szczytów. Z prawie wszystkich stron rozpościerają się przepiękne widoki na wyspy kvarnerskie, na inne szczyty Velebitu i na Likę. Właśnie widoki, które ukazują się przy ładnej pogodzie z zavižańskich szczytów zapierają dech w piersiach. Dostęp do nich nie jest trudny, ponieważ u ich podnóża znajduje się wiele dróg i dobrze urządzonych szlaków górskich.

Sjeverni Velebit, Planianrski dom Zavižan
Alan Čaplar

Głównymi punktami wyjścia na szlak są: schronisko Zavižan, Alan i Mrkvište. Z Kotliny Zavižańskiej wyznaczono szlaki na szczyty Veliki Zavižan (godzinę marszu), Balinovac (pół godziny marszu), Vučjak (nad schroniskiem górskim), Zavižanski Pivčevac i Mali Rajinac (2–3 godziny marszu). Jednak najpiękniejszy widok można podziwiać na szlaku Premužićeva staza prowadzącym do serca Rožanskich i Hajdučkich kukova. Ten jedyny w swoim rodzaju skalisty krajobraz jest chroniony jako ścisły rezerwat, czyli najbardziej restrykcyjną formą ochrony przyrody w Chorwacji. Premužićeva staza jest niewątpliwie, najpiękniejszym szlakiem pieszym w Chorwacji znanym z tego, że umożliwia łatwe poruszanie się po najpiękniejszych częściach Velebitu także odwiedzającym go osobom o gorszej kondycji fizycznej.

Sjeverni Velebit, Pasarićev kuk i Jerković dolac
Alan Čaplar

Główną cechą północnego Velebitu jest krajobraz z wieloma obłymi szczytami, dużymi i małymi, regularnymi i nieregularnymi wzgórzami i wypłaszczeniami, halami i dolinami. Jednak dla ciekawskiego oka pozostaje ukryte bogactwo podziemnego krasowego świata. Do tej pory w samym centrum Rožanskich i Hajdučkich kuków odkryto również częściowo zbadane trzy jamy o głębokości powyżej 1000 metrów. Tereny te uważane są za jedne z najciekawszych pod względem speleologicznym na świecie.

 

Poza terenem Zavižanu i Rožanskich i Hajdučkich kuków, najbardziej atrakcyjnymi miejscami w parku narodowym są Alan i Veliki Lubenovac. Tereny w okolicy jednej z najważniejszych przełęczy Veliki Alan (1414 m) zachwycają pięknem przestronnych górskich łąk, wąwozów i stoków, nad którymi wznoszą się malownicze szczyty. W bezpośrednim pobliżu Alana znajduje się Mirovo – dawniej letni, górski ośrodek wypoczynkowy, a dziś przestronna łąka z widocznymi pozostałościami murów budowanych bez zaprawy i dawnych mieszkań letnich. Podobny idylliczny widok oferuje również dolina krasowa Veliki Lubenovac, nad którą widoczne są białe skały Velikiego Kozjaka.

 

Ze względu na szczególne piękno, różnorodność krajobrazu i szerokość panoramy, Północny Velebit każdemu umożliwia zabranie z wycieczki niezapomnianych wspomnień.