Sveti Ilija na Pelješcu

Sveti Ilija na Pelješcu

Skalisty olbrzym południowego Adriatyku

Półwysep Pelješac wita swoich turystów gościnnością i zdobywa pięknem. Górzysty krasowy pejzaż nadaje obrazowi Pelješca jedyną w swoim rodzaju malowniczość, a miłośników gór zaprasza na wycieczki.

 

Pelješac jest po Istrii drugim co do wielkości chorwackim półwyspem (348 km2). Ma długość 62 km, a szerokość zaledwie 3 do 8 kilometrów. Z lądem połączony jest przesmykiem Stońskim o szerokości 1500 metrów i jeśli chodzi o cechy geograficzne bardziej przypomina wyspę niż półwysep. W strukturze rzeźby półwyspu dominują dwa szeregi wapiennych gór między którymi w centralnej części znajduje się duża dolomitowa przepaść.

Sveti Ilija na Pelješcu
alan Čaplar

Najwyższa część Pelješca znajduje się w północno– zachodniej części półwyspu, nad Orebićem. Na tym terenie szerokość Kanału Pelješkiego wynosi zaledwie 1270 m i ze względu na naturalną barierę na północy, kanał ten daje bezpieczne schronienie statkom przed podmuchami bory, a w przeszłości pełnił też rolę południowej bramy środkowego wybrzeża. Dlatego położenie Orebiću w jego najwęższej części było decydującym czynnikiem rozkwitu gospodarki morskiej w okresie żaglowców. W ten sposób w drugiej połowie XIX wieku tutejsze towarzystwo morskie miało 33 żaglowce transoceaniczne.

 

Najwyższy szczyt Pelješca to Sveti Ilija, o wysokości 961 metrów. Z wysokiego grzbietu Pelješca na obydwie strony opadają nagie skały. Mimo że góra znajduje się na półwyspie, ze względu na swoje położenia i widoki ma wszystkie cechy góry wyspiarskiej, a gdyby Pelješac był wyspą, był by najwyższym szczytem na Adriatyku. Wejście na szczyt możliwe jest z trzech głównych kierunków: z wioski Urkunići na wschód od wioski Ruskovića, z Karmena i Bilopolja lub z Gornjeg Nakovnja, 6 km na północny zachód od Vignja. Stara droga z Ruskovića jest najstarsza i dziś jest głównym szlakiem górskim na Pelješcu z Bilopolja. Na wejście potrzebne są około 3 godziny, należy zabrać ze sobą zapas wody, ponieważ na górze jej nie ma, a większość trasy wystawiona jest na projekcję słońca.

 

Sveti Ilija Pelješac
Alan Čaplar

Cała góra jest wyjątkowa ze względu na wspaniałe widoki na wyspy dalmatyńskie i na Riwierę Orebić w głębi. Ze względu na wysokość i położenie Pelješca jest jednym z najszerszych i najpiękniejszych punktów widokowych w górach chorwackich. W starszych mapach można znaleźć nazwy Zmijino brdo (Monte Vipera) i Perunovo brdo. Ta nazwa pochodzi z okresu przedchrześcijańskiego, kiedy szczyt był miejscem kultu starosłowiańskiego boga, a dzisiejsza oficjalna nazwa pochodzi od kaplicy Świętego Iliji. Sam szczyt oznaczony jest usypanymi kamieniami i niewielkim drewnianym krzyżem oraz marmurową tablicą z nazwą szczytu.

 

Zaskakujące jest ile ciekawych miejsc można zobaczyć i przeżyć na stosunkowo niewielkim półwyspie. Każda z tych ciekawostek, dla każdej zainteresowanej osoby jest powodem, żeby spędzić przynajmniej jeden dzień na górzystym Pelješcu – jak również argumentem, żeby chętnie tu powracać.